GREEN NEW DEAL:ΑΠΟ ΤΗ JILL STEIN ΣΤΟΝ SANDERS ΚΑΙ ΤΗΝ OCASIO-CORTEZ

Καθώς οι Προεδρικές εκλογές του 2020 στις ΗΠΑ βρίσκονται πλέον πολύ κοντά, τα δύο κόμματα του Κογκρέσου αποκαλύπτουν σιγά σιγά τα όπλα που έχουν στη διάθεσή τους προκειμένου να προσελκύσουν τους Αμερικανούς ψηφοφόρους. Κι ενώ ο Πρόεδρος Trump καταναλώνει πολλή ενέργεια στο ζήτημα του τείχους με το Μεξικό, στο Δημοκρατικό στρατόπεδο παρατηρείται έντονη κινητικότητα γύρω από ένα project που φιλοδοξεί να αναδείξει τα πραγματικά ζητήματα της Αμερικανικής οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής: πρόκειται για το Green New Deal, ή αλλιώς τη «Νέα Πράσινη Συμφωνία».

Εμπνευσμένο από την ονομασία αλλά και το όραμα του New Deal που έφερε την υπογραφή του F. Roosevelt πίσω στα 1933, το Green New Deal που παρουσίασαν πρόσφατα η βουλευτής των Δημοκρατικών Alexandria Ocasio- Cortez και ο Δημοκρατικός Γερουσιαστής Ed Markey αποτελεί ένα υπερ- φιλόδοξο πρόγραμμα που θέτει στο κέντρο της προσοχής του τόσο τη μετάβαση από την εποχή των ορυκτών καυσίμων στη νέα περίοδο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όσο και την καταπολέμηση της ανεργίας καθώς και την εμπέδωση της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Πριν προχωρήσουμε όμως στα σημεία του προγράμματος, θεωρούμε θεμιτό να υπογραμμίσουμε ότι αυτή η φαινομενικά νέα πρωτοβουλία των Δημοκρατικών δεν αποτελεί στην πραγματικότητα κάτι το «καινούργιο». Ήδη από το 2007 άρχισαν να εμφανίζονται δημοσιεύματα για μια προτεινόμενη «Πράσινη Συμφωνία», ενώ το 2016, η υποψήφια του κόμματος των «Πρασίνων» για την Αμερικανική Προεδρία, Jill Stein, είχε αναδείξει σε σύμβολο της προεκλογικής της εκστρατείας το Green New Deal, από το οποίο εμπνέονται σήμερα κινήματα όπως το Sunrise Movement αλλά και οι νέοι Δημοκρατικοί.

Φτάνοντας στο σήμερα, λίγες μόλις μέρες από την ανακοίνωση της υποψηφιότητας του Bernie Sanders για το χρίσμα των Προεδρικών του 2020, έγινε γνωστό πως στους επόμενους μήνες το επιτελείου του Sanders θα δημοσιεύσει μια εμπεριστατωμένη πρόταση για την περιβαλλοντική πολιτική των ΗΠΑ και την εναρμόνιση της χώρας με τα διεθνή πλαίσια. Βλέπουμε, λοιπόν, πως οι Δημοκρατικοί προσπαθούν να ξαναβρούν το ρυθμό, την ενεργητικότητα αλλά και την αποφασιστικότητά τους γύρω από ένα ακόμα project που ευαγγελίζεται ένα νέο Κοινωνικό και Δίκαιο Συμβόλαιο, προκειμένου να αντιπαρατεθούν απέναντι στις επικίνδυνες και επιπόλαιες αποφάσεις της ρεπουμπλικανικής ηγεσίας. Όπως παρατηρεί ο David Roberts, του Vox, “οι Δημοκρατικοί βρήκαν ένα αισιόδοξο πρόγραμμα για το περιβάλλον, αρκετά ελκυστικό, όπως το Medicare-for- all” που έχει τη στήριξη και του Bernie Sanders.

Εστιάζοντας στο κείμενο των Cortez- Markey, είναι φανερό πως οι κύριοι στόχοι του Green New Deal κινούνται γύρω από 3 θεμελιώδεις άξονες:

·        Απεξάρτηση της αμερικανικής οικονομίας από τα ορυκτά καύσιμα. Αυτό πρακτικά σημαίνει την εγκατάλειψη βλαβερών για το περιβάλλον και την ανθρώπινη ευημερία πρακτικών εξόρυξης, όπως το fracking. Ίσως, το υπερβολικά αισιόδοξο μέρος αυτής της, κατά τ’ άλλα, ορθής πρότασης είναι ο στόχος που έχει τεθεί, δηλαδή να έχει πραγματοποιηθεί αυτή η ενεργειακή μετάβαση σε ποσοστό 100% μέχρι το 2030, ένας στόχος πρακτικά αδύνατος μέσα σε αυτό το χρονικό όριο. Επίσης, παρότι αναφέρεται σε 100% ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δεν είναι ακόμα γνωστή η θέση των Δημοκρατικών όσο αφορά την πυρηνική ενέργεια, ενώ γενικότερα, το Πλάνο εστιάζει όχι απλά στην απεξάρτηση από τα ορυκτά αλλά και στην ευρύτερη προσαρμογή όλων των τομέων της οικονομίας, όπως οι μεταφορές και οι υποδομές, στα νέα περιβαλλοντικά standards.

·        Εξασφάλιση εργασίας (για όλους?). Ναι, η καταπολέμηση της ανεργίας και της ανισότητας, που προκαλεί ο νεοφιλελευθερισμός, μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με μια επεκτατική, δημόσια οικονομική πολιτική. Στόχος του Σχεδίου είναι η γενικότερη αναμόρφωση της οικονομίας σε νέες βάσεις, όπου κράτος- πολιτείες και ιδιώτες θα συνδιαλέγονται για να εξασφαλίσουν τις καλύτερες συνθήκες εργασίας. Άλλωστε, η υπερ- αισιόδοξη προοπτική είναι να μπορεί να εξασφαλίζει το κράτος (ή οι πολιτείες) δουλειά στον οποιοδήποτε έχει ανάγκη και να του εγγυηθεί έναν μέσο μισθό. Έτσι, οι Δημοκρατικοί φιλοδοξούν να κερδίσουν τη συναίνεση διαφόρων στρωμάτων της Αμερικανικής κοινωνίας που έχουν πληγεί ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια από την οικονομική κρίση, συνδυάζοντας επενδύσεις στο χώρο της πράσινης ενέργειας με νέες θέσεις εργασίας.

·        Δίκαιη Μετάβαση. Αυτό αποτελεί ίσως και το μεγαλύτερο στοίχημα του Green New Deal, δηλαδή να διαμοιράσει τα οφέλη του κατά τρόπο ομοιόμορφο και δίκαιο στην αμερικανική κοινωνία, κι ιδιαίτερα στις λιγότερο ευνοημένες κοινότητες, αποφεύγοντας τα κενά και τις παραλείψεις προηγούμενων προγραμμάτων. Δεν είναι παράξενο, λοιπόν, που το κείμενο των Ocasio- Markey κάνει ειδική μνεία στις κοινότητες των Ινδιάνων κι όσων άλλων έχουν επηρεαστεί από την κλιματική αλλαγή.

Επομένως, το Green New Deal επιδιώκει να αποτελέσει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα πολιτικής που θα προσπαθήσει να δώσει ουσιαστικές λύσεις τόσο στο μείζον περιβαλλοντικό κίνδυνο- την κλιματική αλλαγή- όσο και να δημιουργήσει μια οικονομία φιλική προς τα μεσαία και κατώτερα στρώματα τα οποία θα πρέπει να βλέπουν το κράτος ως μια πηγή εγγύησης της κοινωνικής δικαιοσύνης, ευημερίας και συνοχής κι όχι ως προστάτη ορισμένων μεγάλων συμφερόντων.

Φυσικά, η πρόταση που κατατέθηκε στο Κογκρέσο αναφέρεται στη δημιουργία ειδικής Επιτροπής η οποία θα κληθεί να διαβουλευτεί επί του Σχεδίου, έτσι ώστε αυτό να έχει πάρει σάρκα και οστά ως τις Προεδρικές του 2020. Μέσα σ΄ αυτό το κλίμα, οι κυριότερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι υπέρμαχοι του Green New Deal είναι αφενός να πείσουν τον Αμερικανικό λαό  ότι είναι αναγκαίο ένα τέτοιο Σχέδιο, όπως εξάλλου πρέπει να πειστούν και οι περισσότεροι Δημοκρατικοί, πολλοί εξ’ αυτών χρηματοδοτούνται από το lobby των ορυκτών καυσίμων, κι αφετέρου να διατυπώσουν ξεκάθαρα το πώς θα χρηματοδοτηθεί ένα τόσο μεγαλεπήβολο Σχέδιο.

Τελικά, το πώς θα εξελιχθεί η συζήτηση και το αν θα προχωρήσουν τα σχέδια για το Green New Deal, έτσι ώστε αυτό να μην αποτελέσει απλώς προϊόν εκλογικής ρητορικής, μένει να φανεί. Είναι πάντως γεγονός ότι στο Δημοκρατικό Κόμμα δυναμώνουν οι φωνές που προασπίζονται ένα νέο μοντέλο οικονομικής- κοινωνικής- περιβαλλοντικής πολιτικής, το οποίο εκλαμβάνουν ως το μοναδικό δρόμο προς τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής αλλά και της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.

Το κείμενο- πρόταση των Ocasio- Markey εδώ

Άρθρο της Οικονόμου Στεφανίας

Πηγές: https://www.vox.com/energy-and-environment/2018/12/21/18144138/green-new-deal-alexandria-ocasio-cortez

https://www.newyorker.com/news/our-columnists/with-the-green-new-deal-democrats-present-a-radical-proposition-for-combatting-climate-change