ΙΡΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ: 40 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ
Τη Δευτέρα 11 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε
στο Ιράν η μεγάλη γιορτή της επετείου των 40 χρόνων από τη μέρα που η Ιρανική
Επανάσταση (1979) συντάραξε τον κόσμο.
Την έξωση της βασιλικής οικογένειας του Mohammad Reza Pahlavi,ή αλλιώς Σάχη,από τη χώρα ακολούθησε
η εδραίωση μιας θεοκρατικής εξουσίας,του Συμβουλίου των Ayatollah,με επικεφαλής τον «πεφωτισμένο»
ηγέτη Khomeini,ο οποίος έθεσε σε νέες (ισλαμικές) βάσεις τη διακυβέρνηση της χώρας.
Επιστρέφοντας,λοιπόν,στο σήμερα και τις
εκδηλώσεις της επετείου,μπορούμε να δούμε ξεκάθαρα πως η ατμόσφαιρα στην
Τεχεράνη εκείνη τη μέρα είχε τις αναμενόμενες εκφάνσεις της.Κόσμος που φώναζε συνθήματα
όπως “Θάνατος στις ΗΠΑ και στο Ισραήλ”,άνθρωποι που έκαιγαν τις σημαίες των εν
λόγω κρατών και γενικότερα,μια αναβίωση του δόγματος της «Αντίστασης» κατά των δυτικών δυνάμεων που «μηχανεύονται την καταστροφή» του
θεοκρατικού κράτους.
Τον τόνο της επετείου έδωσε αναμφισβήτητα
ο Πρόεδρος της χώρας,Rouhani,ο οποίος φρόντισε να τονώσει το εθνικιστικό
αίσθημα των συμπατριωτών του,απαριθμώντας αφενός τις νίκες του Ιράν κατά των Δυτικών
και των συμμάχων τους,υπενθυμίζοντάς τους αφετέρου ότι υπόλογοι για την
οικονομική δυσπραγία της χώρας καθίστανται οι Αμερικανοί με τις κυρώσεις που
έχουν επαναφέρει ήδη από το 2018.Εκτός των άλλων,δεν παρέλειψε να τονίσει ότι
«Δεν θα ρωτήσουμε κανέναν και δεν θα
πάρουμε την άδεια από κανέναν για να ισχυροποιήσουμε τις αμυντικές μας δυνάμεις»,δίνοντας ένα σαφές μήνυμα στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού ως προς τις ηγεμονικές
βλέψεις του Ιράν στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Ωστόσο,οι ρίζες της ιρανικής πικρίας,όπως ακριβώς και της ευρύτερης αραβικής δυσαρέσκειας απέναντι στη Δύση,μπορούν
να αναζητηθούν στο εγγύς παρελθόν και την εκμετάλλευση των παραγωγικών πηγών
και δραστηριοτήτων της χώρας από δυτικές πολυεθνικές εταιρίες,βλέπε
πετρελαιοπαραγωγική δραστηριότητα,καθώς και την ανάμειξη του εξωτερικού παράγοντα
στην εσωτερική πολιτική του Ιράν,με κορυφαίο παράδειγμα το πραξικόπημα(1953)
κατά του λαοφιλούς Πρωθυπουργού Μοσαντέκ.
Επιπλέον,το καθεστώς Pahlavi, στην προσπάθειά του να εκσυγχρονίσει
το Ιράν,επίσπευσε τις συνέπειες αυτής της ταχείας εκβιομηχάνισης-
εκμοντερνισμού, αφού χιλιάδες νομάδες-αγρότες αναγκάστηκαν να μετακινηθούν στις
πόλεις προς αναζήτηση εργασίας,αυξάνοντας έτσι θεαματικά τον πληθυσμό των
πόλεων,ενώ όλο και περισσότεροι νέοι είχαν πρόσβαση στις δομές της τριτοβάθμιας
εκπαίδευσης από όπου και μυήθηκαν ευκολότερα στο κήρυγμα και τη φιλοσοφία του
τότε εξόριστου Khomeini.
Τελικά, σήμερα το Ιράν,40 χρόνια μετά
την Επανάσταση που καθόρισε τις τύχες της χώρας,αξιώνει έναν όλο και μεγαλύτερο
ρόλο στην πολιτική σκακιέρα της Μέσης Ανατολής,στρέφοντας τα βέλη του τόσο
κατά του «σιωνιστικού εχθρού» όσο και κατά της σαουδαραβικής δυναστείας,που
θεωρείται ο No1
αντίπαλος του Ιράν στην περιοχή είτε για λόγους τυπικά θρησκευτικούς (το
ουαχαμπιτικό ισλάμ vs
σιιτισμός),είτε κυρίως
για γεωπολιτικές σκοπιμότητες. Βέβαια,η οικονομική αδυναμία του Ιράν επιτείνεται
όσο είναι σε ισχύ οι αμερικανικές κυρώσεις,γεγονός που προκαλεί την αγανάκτηση
του ιρανικού πληθυσμού,ο οποίος διαδηλώνει και διαμαρτύρεται πλέον πολύ πιο
συχνά για το οικονομικό αδιέξοδο και τις συνθήκες ανέχειας που είναι
αναγκασμένος να υπομένει.
Κάπως έτσι, ο Rouhani και η Ανώτατη Ηγετική Αρχή, με επικεφαλής
τον Ali Khamenei,καλούνται να διαχειριστούν μια
πολιτική πραγματικότητα με πολλαπλές διαστάσεις και αναρίθμητα μέτωπα,αν
επιδιώκουν φυσικά να διατηρήσουν ακέραιη τη νομιμοποίηση της εξουσίας τους.Η
απόδοση όλων των δεινών της χώρας σε ορισμένους εξωγενείς παράγοντες δεν
διευκολύνει από μόνη της τη θέση του Ιράν και τις συνθήκες διαβίωσης των
πολιτών του.Η μετριοπαθής πολιτικής του Rouhani θα πρέπει να συνεχιστεί για να
κερδίσει έτσι την εμπιστοσύνη των περισσότερων δυτικών κρατών,ενώ είναι
σημαντικό να προκριθούν και οι μεταρρυθμιστικές πολιτικές στο εσωτερικό της χώρας
προς την κατεύθυνση της (έστω και περιορισμένης) φιλελευθεροποίησης του
καθεστώτος, της καταπολέμησης της διαφθοράς και της οικονομικής ανάπτυξης-μεταρρυθμίσεις
που είναι θεμιτό να υιοθετηθούν,πάντα όμως με σεβασμό στην κυριαρχία και τα
πιστεύω του ιρανικού λαού,με τη Δύση να προσφέρει απλώς τη στήριξή της (υλική
ή συμβολική) όποτε αυτή της ζητηθεί.
Άρθρο της Οικονόμου Στεφανίας
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου