ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΟΥ OTTO VON BISMARCK.ΜΕΡΟΣ Β'

  Πολλοί έχουν συνδέσει την πολιτική σταδιοδρομία του Otto von Bismarck(1815-1898) με την ενοποίηση της Γερμανίας στα 1871,και δεν έχουν άδικο.Όντας πρωθυπουργός της Πρωσίας από το 1862 ως το 1890,με την ένωση των γερμανικών κρατιδίων αναγορεύεται πρώτος Καγκελάριος της χώρας.Ωστόσο,από τα πρώτα χρόνια της καγκελαρίας του,ήρθε αντιμέτωπος με προβλήματα κοινωνικής συνοχής που απειλούσαν με κατάρρευση τα θεμέλια του μόλις ενοποιημένου Γερμανικού κράτους.Σ'αυτό το κλίμα,η πρώτη δοκιμή δημόσιας παρέμβασης σε κοινωνικό επίπεδο έγινε στη Γερμανία,με τους πρώτους νόμους για τη δημόσια πρόνοια και πρόληψη για τους βιομηχανικούς εργάτες και τις οικογένειες τους,μεταξύ του 1883 και του 1889.

  Ειδικότερα,στα τέλη του 19ου αιώνα το κράτος πρόνοιας αρχίζει να παίρνει τη μορφή με την οποία το γνωρίζουμε σήμερα χάρη στον Γερμανό Καγκελάριο Otto von Bismarck. Το σύστημα που δημιούργησε χαρακτηρίζεται από 2 στοιχεία: α) την υποχρεωτική ασφάλεια και β) το ότι αυτή η ασφάλεια επεκτείνεται για πρώτη φορά σε πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού.Επίσης,ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του συστήματος που σχεδίασε ο Bismarck και που αποτελεί τη βάση του σημερινού γερμανικού welfare state,εντοπίζεται στο ότι η ασφάλεια χρηματοδοτείται με αμοιβαία συνεισφορά,τόσο από τους εργαζόμενους και τους εργοδότες τόσο και από το κράτος.

  Φυσικά,αυτή η κοινωνική πρωτοβουλία του Γερμανού Καγκελαρίου είχε βαθύτερα πολιτικά κίνητρα.Σε μια περίοδο όπου η Γερμανία κλονιζόταν από εργατικές κινητοποιήσεις,ως αποτέλεσμα της διάδοσης της σοσιαλιστικής ιδεολογίας στους χώρους εργασίας,η νομοθεσία του Bismarck ήθελε ακριβώς να προπαγανδίσει προς τις τάξεις των ακτημόνων την ιδέα πως το κράτος δεν αποτελεί μόνο έναν αναγκαίο αλλά πολύ περισσότερο έναν ωφέλιμο θεσμό.

  Πράγματι,η κοινωνική νομοθεσία του Bismarck τοποθετείται,όχι τυχαία,στη δεύτερη φάση της κυβέρνησής του,το 1879,που σηματοδοτεί το ρήγμα μεταξύ του πολιτικού και οικονομικού φιλελευθερισμού και το πέρασμα στον οικονομικό προστατευτισμό και την εδραίωση της συντηρητικής Δεξιάς στη Γερμανική Βουλή.Έτσι,αν κι ο ίδιος πολέμησε με κάθε τρόπο το "σοσιαλιστικό κίνδυνο",τα μέσα που χρησιμοποίησε για να επαναφέρει την κοινωνική σταθερότητα ήταν μέσα "σοσιαλιστικά",τα οποία βασίζονταν εν πολλοίς στην κρατική αλληλεγγύη και φροντίδα προς τον εργαζόμενο λαό....με άλλα λόγια,στη γέννηση του κράτους πρόνοιας.

Άρθρο της Οικονόμου Στεφανίας