Η ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Η μετανάστευση,σε συναδυασμό με το “Προσφυγικό”,αποτελούν τα κρίσιμα θέματα της διεθνούς ατζέντας την τελευταία δεκαετία.Μαζί τους ανασύρουν στην επιφάνεια ζητήματα ηθικής και πολιτικής ορθότητας που φέρνουν σε δύκολη θέση τους πολιτικούς ηγέτες,ειδικότερα όσους αντιμετωπίζουν από πρώτο χέρι αυτά τα ζητήματα στα κράτη τους.
Μάταια οι πιο μετριοπαθείς,αντιμέτωποι με τις μεταναστευτικές ροές στο εσωτερικό,προσπαθούν να υπενθυμίσουν στους συναδέλφους και στους πολίτες τους τα ανθρωπιστικά ιδεώδη της Δύσης.Κανένας δεν δείχνει να συγκινείται.Κι όμως, δεν θα πρέπει να βιαστούμε να αποδώσουμε κατηγορίες περί “αναισθησίας και αδιαφορίας”.
Διαβάζοντας ένα πρόσφατο άρθρο του Antonio Guterres στον Guardian,παρατήρησα με ποιόν τρόπο ο γ.γ. του ΟΗΕ επιχειρεί να πείσει τους “ισχυρούς” του πλανήτη για τα οφέλη της μετανάστευσης στην παγκόσμια οικονομία.Αναφέρεται στην “συμβολή των μεταναστών στην οικονομική ανάπτυξη των χωρών διαμονής τους”,στο “όφελος των εμβασμάτων που μεταφέρονται πίσω στην πατρίδα τους και που ισοδυναμούν με τη διεθνή οικονομική συμβολή στα πακέτα ανθρωπιστικής βοήθειας”.Εν ολίγοις,αναπτύσσει ένα πολιτικό επιχείρημα βασισμένο κατά πολύ στην οικονομική όψη της μετανάστευσης,επιδιώκοντας ίσως να συγκεράσει την αποδοχή της νέας κατάστασης που προκύπτει από τις μετακινήσεις πληθυσμών με την οικονομική ανάπτυξη που τόσο έχει ανάγκη η παγκόσμια οικονομία.
Η αλήθεια είναι ότι οι απόψεις του κ.Γκουτιέρες μου είναι αρκετά συμπαθείς.Ωστόσο,στόχος μου είναι να στρέψω για λίγο την προσοχή σε μια μόνο προβληματική...στο λεξιλόγιο περί οικονομικής ωφέλειας που χρησιμοποιείται από το σύνολο των πολιτικών ηγετών όλο και πιο συχνά, κυρίως όταν αναφέρονται σε ευαίσθητα κοινωνικά και ανθρωπιστικά θέματα,όπως η μετανάστευση.
Απ' ό,τι φαίνεται,η σημασία του οικονομικού λόγου στο πολιτικό σκηνικό έχει τη δύναμη να συγκινήσει πολύ περισσότερο κόσμο,από τον ζάμπλουτο χρηματιστή της Wall Street ως τον μικρέμπορα της γειτονιάς,γεγονός που εκμεταλλεύονται στο έπακρο οι δεινοί πολιτικοί ρήτορες.Αντίθετα,ο λόγος περί ανθρωπισμού,δικαιωμάτων κι αλληλεγγύης,που κάποτε φάνταζε υπέραρκετός για να κινητοποιήσει τα πλήθη,ακούγεται τώρα ασθενικός κι αδύναμος στα αυτιά όσων μετρούν την αξία της ανθρώπινης ζωής με όρους μεγιστοποίησης του κέρδους.
Πλέον,δεν μετριέται μόνο η αξία των εμπορευμάτων σε χρήμα,αλλά και η ψυχή του ανθρώπου.Φυσικά,η ιστορία βρίθει από παρόμοια διαχρονικά παραδείγματα,όπως τα σκλαβοπάζαρα της αμερικανικής ηπείρου ή και της Μέσης Ανατολής.Κατά μια έννοια,αυτό που ζούμε σήμερα μοιάζει με μια κυνική αναπαράσταση του ανθρώπινου πνεύματος που μας οδηγεί αρκετά πίσω στο χρόνο.Πράγματι,κανείς σχεδόν(ας είμαστε πάντοτε αισιόδοξοι!)δεν απορεί με τη διείσδυση της οικονομικής λογικής σε όλες τις πλευρές της ανθρώπινης ύπαρξης.Αυτή η αίσθηση ξεπερνά προφανώς τα πλαίσια της μετανάστευσης και διαχέεται σε κάθε όψη της κοινωνίας.Η ανάγκη δικαιολόγησης των πάντων με όρους οικονομικής αποδοτικότητας και κέρδους είναι πιο πρόδηλη από ποτέ.
Γιατί ωστόσο δεν καλλιεργείται μια διαφορετική οπτική του μετανάστη;Γιατί δεν ακούγονται επιχειρήματα όπως ότι “οι μεταναστευτικές ροές αποτελούν και μια καλή ευκαιρία πολιτισμικής δημιουργίας και σύνθεσης των κοινωνιών;”Γιατί με λίγα λόγια δεν ξεφεύγουμε από τα στενά όρια μιας οικονομικής επιχειρηματολογίας;Ακόμα κι αν η πρόθεση είναι φαινομενικά ίδια,στην περίπτωσή μας ασχολούμαστε με την ανάδειξη της θετικής πλευράς της μετανάστευσης,δεν μπορεί να αμφισβητηθεί η διαφορετική βαρύτητα και αξία που ενυπάρχει στα ανθρωπιστικά επιχειρήματα από τα αντίστοιχα οικονομικά.
Τελικά,θέματα βαθύτερης ολοκλήρωσης και ταυτότητας μένουν συχνά στο παρασκήνιο.Λίγοι μόνο προσπαθούν να τα αναδείξουν.Οι περισσότεροι πολιτικοί παράγοντες αναλώνονται αποκλειστικά σε ομιλίες και συζητήσεις περί οικονομικής πολιτικής-το μόνο καταφύγιό τους όταν προκύπτουν "ευαίσθητα" κοινωνικά-πολιτισμικά ζητήματα-σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό σήμερα,όπου κοινωνίες μαστίζονται από διαδοχικές και διαθεματικές κρίσεις που για να ξεπεραστούν χρειάζονται μακρόπνοες στρατηγικές κι όχι επιπόλαιες αποφάσεις με μηδενικό αντίκρισμα στη σύγχρονη περίπλοκη πραγματικότητα.
Άρθρο της Οικονόμου Στεφανίας
Πηγή:https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/jan/11/migration-benefit-world-un-global-compact
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου